„Jeśli zapomnimy o Nich, Ty Boże na Niebie, zapomnij o nas”. Ta parafraza słów zaczerpniętych z „Dziadów cz. III” A. Mickiewicza stała się mottem obchodów rocznicy zbrodni niemieckiej, które miały miejsce w Szkole Podstawowej w Tchórzewie Kolonii 04. października 2026 r.
Prawie dokładnie 84 lata temu, 6 października 1942 r., akt barbarzyństwa, w odwecie za współdziałanie z ruchem oporu, dosięgnął 24 osób – dojrzałych i niedorosłych mieszkańców tej wsi, których nazwiska widnieją na tablicy przytwierdzonej do pamiątkowego obelisku znajdującego się w okolicy drogi E 19. W tym roku – ze względu na utrudnienia związane z budową tejże trasy – przenieśliśmy uroczystość z miejsca pamięci w terenie do obiektu szkoły.
W imieniu organizatorów uroczystości: Wójta Gminy Borki Marcina Czyżaka, GOKiS w Borkach z dyr. Anną Cąkałą, tutejszego radnego RG Borki, Pawła Karwowskiego oraz KGW w Tchórzewie Kolonii z Iwoną Karwowską powitaliśmy najserdeczniej: społeczność SP w Tchórzewie Kolonii, przybyłych mieszkańców, zastępcę Wójta Danutę Kucio, skarbniczkę gminy Katarzynę Czyżak wraz z pracownikami UG, radnych i sołtysów Gminy Borki, Szczepana Niebrzegowskiego – Starostę Radzyńskiego i Ireneusza Mroczka – zastępcę tegoż, Alinę Kryjak z Zarządu Powiatu, przybyłych dyr. szkół: Agnieszkę Zając, Roberta Stępniewskiego oraz Beatę Żurawską-Polkowską.
Mszę św. w intencji ofiar zbrodni odprawił ks. Szczepan Litwiniuk z Parafii Wniebowzięcia NMP w Kocku, natomiast przemawiający Wójt i Starosta zgodzili się z faktem, że nic nie może usprawiedliwić okrucieństwa dokonanego w tym miejscu. Sprawcy tej straszliwej zbrodni od dawna nie żyją. Nie da się więc dziś wyegzekwować wobec nich sprawiedliwości ani jej wymagać. Winna się ona dziś objawiać przede wszystkim jako wieczna pamięć o ofiarach tego tragicznego wydarzenia. Także w gorliwej modlitwie za dusze pomordowanych.
Program artystyczny w wykonaniu uczniów – przygotowanie Jolanta Chojnacka, oprawa liturgiczna – Anna Badziak, foto – Paweł Steć, delegacja szkoły – Aneta Niewęgłowska, dekoracje – Agnieszka Latoch, pomoc organizacyjna i techniczna – Łucja Krawczyk, Łukasz Trosiński, Joanna Bieniek, Rafał Bieniek, Tomasz Mitura, Urszula Sałata-Makosz.
Po uroczystości w szkole nastąpiło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy w miejscu upamiętnienia tragicznych zdarzeń.
Z tej tragedii powinnyśmy wyciągnąć naukę, abyśmy zawsze potrafili szanować godność drugiego człowieka, poszukiwali dróg pojednania, szacunku i cierpliwego rozwiązywania międzyludzkich problemów. Szczególną misję w tym zakresie mamy my, wychowawcy. O tym pamiętamy i czynimy wszystko, co w naszej mocy, aby kolejne pokolenie otaczało pamięcią ofiary, a samo nie doznało podobnego bestialstwa.
Wszystkim należą się słowa wdzięczności za obecność (Halina Pietrzela, Beata Zwolińska, Grażyna Cybul, Magdalena Furtak) i zaangażowanie w przygotowanie obchodów, poświęcony niedzielny czas, modlitwę i pamięć.
Andrzej Kotyła
